Tehir-i İcra (İcranın Geri Bırakılması) İİK m.36

İLAMLI İCRA NEDİR ?

İlamlı icra, icra takibi yollarından biridir. Mahkeme kararına (ilam) dayanılarak başlatılabilen bir icra türüdür.

TEHİR-İ İCRA NEDİR ?

Kural olarak ilama bağlı bir alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatılabilmesi için hükmün kesinleşmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu bağlamda; henüz kesinleşmemiş bir mahkeme hükmüne dayanılarak icra takibi başlatılmasında herhangi bir engel yoktur. Ne var ki, icra takibine dayanak olarak gösterilen hükmün, kanun yollarına başvuru halinde takip borçlusu lehine sonuçlanması ihtimali bulunmaktadır. Yerel mahkeme tarafından verilen ilama dayanılarak başlatılan ilamlı icra takibi sürecinin ara vermeksizin devam etmiş ve takip alacaklısı lehine sonuçlanmış olması ve fakat bu sırada yerel mahkeme kararının kanun yolundan takip borçlusu lehine kesinleşmiş olması halinde takip borçlusu açısından telafisi güç zararlar doğabilmektedir. Kanun koyucu, bu duruma engel olabilmek için tehir-i icra (İcranın geri bırakılması) yolunu düzenlemiştir (İİK m.36). Bu sayede yerel mahkeme kararına karşı kanun yoluna başvurulmuş olması halinde, üst derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar icra işlemleri durdurulabilmektedir. Önemle belirtmek gerekir ki kanun yoluna başvurulmuş olması nafaka kararlarının icrasını durdurmaz.

TEHİR-İ İCRA KARARI ALINMASININ AŞAMALARI

1. KANUN YOLUNA BAŞVURU VE DERKENAR TEMİNİ

Takip borçlusu, icra emrinin kendine tebliğinden itibaren yasal süresi içerisinde kanun yoluna başvuru yapmalıdır. Yalnızca kanun yoluna başvurmuş olmak tehir-i icra kararı alınabilmesi için yeterli olmayıp, ayrıca hükmü veren mahkemeden derkenar (Hükme karşı kanun yoluna usule uygun başvuru yapıldığını gösterir belge) temin edilmelidir.

2. TEMİNAT GÖSTERME

Tehir-i icra kararı alınabilmesi için yerine getirilmesi gereken bir diğer şart ise teminat gösterme zorunluluğudur. Teminat, dosya alacağının tamamı ve buna uygulanacak 3 aylık faiz tutarından ibarettir. Bununla beraber, hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesi tarafından kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilât ile banka teminat mektubu da teminat olarak gösterilebilir. Borçlu, Devlet veya adlî yardımdan yararlanan bir kimse ise teminat gösterme zorunluluğu bulunmamaktadır.

3. MEHİL VESİKASI

Teminat gösterilmiş veya borçlunun hükmolunan para ve eşyayı karşılayacak malı mahcuz ise; Tehir-i İcra kararı alınabilmesi için, başvuru üzerine İcra Müdürü tarafından icranın geri bırakılmasını talep eden kişiye İcra Mahkemesinden icranın geri bırakılması kararı getirebilmesi için uygun bir süre verilir. Bu süre, ancak zorunluluk halinde uzatılabilir.

4. İCRA MAHKEMESİNDEN İCRANIN GERİ BIRAKILMASI KARARI ALINMASI

Mehil vesikasının temini itibariyle takip borçlusu, icranın geri bırakılması kararı alma amacı ile İcra Mahkemesine başvurur. Tehir-i İcra kararı alınması ile birlikte takip borçlusunun yapmış olduğu kanun yoluna başvuru sonuçlanana kadar icra takip işlemleri geçici olarak durur.

5. KANUN YOLLARINA BAŞVUNUN KABULÜ

İstinaf mahkemesince başvurunun kabul edilmesi halinde, teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verilir.

Temyiz merciince hükmün bozulması halinde; takip borçlusunun başvurusu üzerine, bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine bozma sonrası esası inceleyecek mahkemece kesin olarak karar verilir.

6. İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİ VEYA YARGITAYCA HÜKMÜN ONANMASI

Bölge adliye mahkemesince başvurunun kesin olarak esastan reddine karar verilmesi veya Yargıtayca hükmün onanması hâlinde alacaklının istemi üzerine başkaca işleme gerek kalmaksızın teminata konu olan para alacaklıya ödenir. Teminata konu olan mal ve haklar ise icra dairesince paraya çevrilerek takip alacaklısına ödenir.

Bölge adliye mahkemesinin başvurunun esastan reddine ilişkin kararına karşı temyiz yolunun açık olması hâlinde, temyiz yoluna başvurma süresinin dolmasına kadar icranın geri bırakılması kararının etkisi devam eder.

Konu hakkında detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Av. Mesut SEYREK