Name: Roma Hukuk Bürosu
Telephone: 0539 410 05 81
Price range: ₺₺

İş Kazası Nedir? Yasal Tanım

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m. 13 iş kazasını şöyle tanımlar:

"Sigortalının; işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, işveren tarafından verilen bir görev nedeniyle işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi sırasında ... geçirdiği kazaya iş kazası denir."

Bu tanım beş ana kazaya işaret eder:

İşyerinde bulunulan sırada yaşanan kaza
İşveren tarafından verilen görev nedeniyle işyeri dışında yaşanan kaza
Emzirme saatleri kapsamında yaşanan kaza (kadın işçiler)
İşverence sağlanan taşıtta yaşanan kaza
Görevli olduğu başka yere gitmek için yolda yaşanan kaza

İş Kazası Sonrası İlk 72 Saat — Kritik Adımlar

İş kazası geçiren veya kaza ile karşılaşan işçinin ilk 72 saatte atması gereken adımlar dava başarısı için kritiktir:

1. Sağlık Kuruluşuna Başvuru

Acil sağlık hizmeti gerekiyorsa 112'yi arayın. En yakın Erzurum'daki sağlık kuruluşlarına başvurun:

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi
Erzurum Şehir Hastanesi
Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Mutlaka iş kazası tanısı alın ve rapora "iş kazası" ifadesi yazdırın.

2. SGK Bildirimi — 3 İş Günü İçinde

İşveren iş kazasını SGK'ya 3 iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür (5510 sayılı Kanun m. 13/2). Bu süre geçerse işverene idari para cezası uygulanır. İşçinin de SGK'ya kaza bildirim formu doldurarak bildirim yapması tavsiye edilir.

3. İşyeri Kaza Tutanağı

Kaza yerinde mümkünse fotoğraf çekin, tanık isimlerini not edin, güvenlik kameraları varsa kaydın saklanmasını talep edin. İşverenden yazılı kaza tutanağı isteyin ve bir kopyasını saklayın.

SGK Kusur Tespiti — Tazminatın Temeli

Sosyal Güvenlik Kurumu iş kazası sonrası kusur tespiti yapar. Kusur oranı, ileride açılacak dava ve tazminat hesabının temelidir.

%0-25 işçi kusuru: İşveren %75-100 tazminat öder
%50 işçi kusuru: Tazminat yarı yarıya paylaşılır
%75+ işçi kusuru: İşveren asgari tazminat öder
%100 işçi kusuru: Tazminat hakkı düşer

Kusur raporuna itiraz: SGK kararına 30 gün içinde Erzurum İş Mahkemesi'nde itiraz edilebilir. Bağımsız bilirkişi raporu ile yeniden değerlendirme talep edilir.

Tazminat Türleri ve Hesaplama

1. Maluliyet Tazminatı (Geçici veya Sürekli İş Göremezlik)

Kaza sonucu işçinin çalışma gücünde azalma olursa SGK tarafından maluliyet oranı tespit edilir. Bu oran üzerinden:

Sürekli maluliyet oranı %10 altında: Tek seferlik toplu ödeme
%10-59 arası: Maluliyet aylığı bağlanır
%60+ oran: Yüksek maluliyet aylığı + sağlık hizmetleri

Formül (aktüer hesabı):

Maluliyet Tazminatı = (Brüt Yıllık Ücret) × (Maluliyet Oranı) × (Progresif Yaşa Bağlı Katsayı)

Örnek: 40 yaşında, aylık 30.000 TL brüt kazanan bir işçi %30 maluliyet oranı aldıysa:

Yıllık brüt: 360.000 TL
Progresif katsayı (40 yaş × ~20 yıl kalan): ~12
Maluliyet tazminatı: 360.000 × 0.30 × 12 = 1.296.000 TL

2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (Ölümlü Kaza)

İş kazası sonucu işçi vefat ederse, geride kalan yakınları (eş, çocuk, anne-baba) için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanır. TBK m. 53 kapsamındaki bu tazminat:

Eşe: Vefat edenin net geliri × destek yüzdesi × kalan yaşam süresi
Çocuklara: 18 yaşa (eğitim varsa 25 yaşa) kadar destek oranı
Anne-babaya: Karşılıklı desteğin ispatı halinde

Ortalama aktüer hesap sonuçları:

40 yaşında aile reisi işçi ölümü: 1.500.000 - 3.500.000 TL arası toplam tazminat
Genç işçi (25 yaş) eş+2 çocuk: 2.000.000 - 4.500.000 TL

3. Manevi Tazminat

TBK m. 56 uyarınca işçinin ve yakınlarının yaşadığı acı, üzüntü ve ızdırap için manevi tazminat talep edilir. Erzurum mahkemelerindeki 2025 yargı uygulaması:

Hafif yaralanma: 50.000 - 150.000 TL
Orta yaralanma: 150.000 - 400.000 TL
Ağır yaralanma/sürekli maluliyet: 400.000 - 1.000.000 TL
Ölüm: Her mirasçı için 300.000 - 800.000 TL

4. İş Gücü Kaybı Tazminatı

Yaralanmış işçi önceki işinde çalışamıyor ancak tam maluliyet de almıyorsa, kazanç kaybı tazminatı hesaplanır. Kaza öncesi ve sonrası gelir farkı × kalan çalışma yılı formülü kullanılır.

Dava Süreci — Erzurum İş Mahkemesi

1. Zorunlu Arabuluculuk

2018'den itibaren iş davalarında dava açmadan önce arabuluculuk başvurusu zorunludur (7036 sayılı Kanun m. 3). Başvuru Erzurum Adliyesi Arabuluculuk Bürosu'na yapılır; 3-4 hafta içinde sonuçlanır.

Arabuluculukta anlaşma olursa süreç biter, anlaşma icra edilebilirdir. Anlaşma olmazsa 2 hafta içinde dava açılmalıdır.

2. Dava Açılması — Erzurum İş Mahkemesi

İş kazası tazminat davaları Erzurum İş Mahkemesi'nde görülür. Davacı aşağıdaki delilleri sunmalıdır:

SGK kaza bildirim formu
Hastane raporları ve tedavi belgeleri
SGK kusur tespit raporu
Maluliyet oranı belgeleri
Ücret ve gelir belgeleri (bordro, vergi beyannamesi)
Tanık listesi (iş arkadaşları, kaza anındaki kişiler)
İş sözleşmesi

3. Bilirkişi İncelemesi

Mahkeme üç bilirkişi incelemesi yaptırır:

İş güvenliği uzmanı: Kusur oranı tespiti (işveren vs. işçi)
Adli tıp uzmanı: Maluliyet oranı ve sağlık durumu
Aktüer: Tazminat miktarının mali hesabı

Bilirkişi raporuna 2 hafta içinde itiraz edilebilir. Kusur oranı ve maluliyet oranı düşük bulunursa mutlaka itiraz edin; yeni bilirkişi talep edin.

4. Dava Süresi ve Karar

Erzurum İş Mahkemesi'nde iş kazası tazminat davaları ortalama 14-24 ay sürer. Daha sonra istinaf (Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi, 6-12 ay) ve temyiz (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 12-24 ay) süreci gelebilir.

Zamanaşımı — Hak Kaybı Önleme

İş kazası tazminat alacağı için önemli zamanaşımı süreleri:

10 yıl: Kaza tarihinden itibaren (TBK m. 146 — sözleşmeden doğan alacaklar)
2 yıl: Haksız fiil kapsamında, olayı öğrenmeden itibaren (TBK m. 72)
5 yıl: İşçilik alacakları için (İK geçici madde)

Uygulamada mahkemeler genellikle işçi lehine 10 yıl zamanaşımını uygulamaktadır. Yine de erken dava açmak delil kaybını önler.

Erzurum'daki Sektör Profillerine Göre İş Kazası Türleri

İnşaat Sektörü

Erzurum'da Dadaşkent, Kazımkarabekir, Yıldızkent ve Palandöken bölgelerindeki konut projelerinde yaşanan yüksekten düşme, ekipman kazaları, elektrik çarpması en sık görülen kazalar.

Ağır Sanayi (OSB)

Erzurum OSB'deki üretim tesislerinde makine sıkışması, yanma, göz yaralanması yaygındır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince işverenin koruyucu ekipman (KKD) sağlama yükümlülüğü esas sorgu konusu olur.

Turizm/Otelcilik (Palandöken Kayak Merkezi)

Sezonluk işçilerin kayak mekanik tesisat kazaları, mutfak yanıkları, taşıma kazaları tipiktir. Sezonluk sözleşmeli işçilerin haklarında özel Yargıtay içtihadı vardır.

Hayvancılık / Tarım

Özellikle ilçelerden (Hınıs, Tortum, Oltu) gelen müvekkillerimizde tarım makinesi kazaları, hayvan saldırıları, düşme ve kırıklar sık görülür. Bu sektörde kayıt dışı çalıştırma sorunu da tazminat için önce hizmet tespiti davası açmayı zorunlu kılar.

Roma Hukuk Bürosu — İş Kazası Tazminat Hizmetleri

Av. Mesut Seyrek liderliğinde Roma Hukuk Bürosu olarak Erzurum'da iş kazası tazminat davalarında:

Ücretsiz ilk değerlendirme: Kaza sonrası hak analiz ve tahmini tazminat rakamı
SGK süreç takibi: Kusur ve maluliyet raporlarının takibi, itirazlar
Aktüer raporu hazırlığı — maksimum tazminat talebi için
Manevi tazminat dosyalama — müvekkil ve ailesinin acısını somutlaştırma
İşveren müzakereleri — uygun durumlarda mahkeme öncesi anlaşma
İstinaf ve temyiz süreci

İş kazası sonrası yasal süreleriniz kısıtlıdır. Delilleri sağlam, davayı erken açmak kritiktir. Online randevu sistemi üzerinden ücretsiz ön görüşme talep edin, 0539 410 05 81 numarasından bize doğrudan ulaşın.

İlgili hesap aracı: Kıdem Tazminatı Hesaplayıcı — İlgili sayfa: Erzurum İş Hukuku Avukatı